Massamedia worden smaller: er is op reguliere radio- en televisiekanalen steeds minder ruimte voor programma's die geen breed publiek aanspreken, steeds minder plek voor specialisatie. Dat is niet nieuw. Zelf kwam ik er in 1998 voor het eerst mee in aanraking; toen de VPRO op 3FM van de zendercoördinator moest stoppen met gespecialiseerde programma's over hiphop of roots ten faveure van een horizontale en muzikaal brede programmering. Voor ons het startsein voor wat toen nog Radio 3VOOR12 heette: een crossmediaal muziekplatform met veel aandacht voor niches. Dat kon omdat de VPRO dat belangrijk vond en er budgettair ruimte voor was. We hebben laten zien dat daar op de juiste plek wel degelijk een groot publiek voor is.
Het heeft even geduurd, maar het lijkt erop dat TROS Radio Online nu het slachtoffer van dezelfde trend wordt. Voor het programma dat zich de afgelopen 15 jaar heeft ingezet om internet-ontwikkelingen voor een groot publiek inzichtelijk te maken, is op Radio 1 geen ruimte meer. Volgens de redactie omdat het een te specifiek onderwerp behandelt, te niche is. Maar wel met een 250.000 mens sterk publiek.
Op zich zou dat geen probleem hoeven zijn. De publieke omroep zou er voor kunnen kiezen om op de reguliere radio en tv-zenders een brede insteek voor een zo groot mogelijk publiek te nemen, om op internet de diepte in te gaan en een groot aantal thema's te bestrijken of doelgroepen te bedienen. Maar helaas, dat gebeurt niet. Er is geen budget om Radio Online anderszins voort te laten bestaan. Een programma waar ik met veel plezier naar heb geluisterd, komt ten einde.
Zonde. Dank aan alle makers! 15 jaar lang is mooi en goed de vinger aan de pols van de technologische vooruitgang gehouden.
Overigens zou je je wel moeten afvragen of het programma geschikt zou zijn voor simpelweg een voortbestaan als 'internet only' programma. Voor internet zou precies hetzelfde programma wel eens te breed kunnen zijn. Op de radio is de primaire doelgroep de algemeen geïnteresseerde, op internet willen de liefhebbers meer over hun onderwerp horen en verdieping bovenop wat ze al weten. Om op internet een belangrijke rol te spelen, zou Radio Online misschien wel uiteen moeten vallen in meerdere programma's of deelsites. Net zoals sites als iPhoneclub, Planet Android en iPad Planet bij elkaar opgeteld (of zelfs in hun eentje!) succesvoller zijn dan een site over mobiele telefonie in het algemeen. De ploeg van Radio Online zou dat prima kunnen, maar binnen het systeem van de publieke omroep is daar geen budget voor.
Maar het kan wel succesvol zijn.
In Amerika zijn daar twee mooie voorbeelden van. Natuurlijk, een groter publiek, maar toch.
This Week In
This Week In van Jason Calacanis is een verzameling van wekelijkse programma's waar de week rondom een thema wordt besproken. Zelf maakt hij This Week In Startups, maar in zijn stal zijn ook programma's als This Week In iPad en This Week In Android. Programma's die heel erg de niche opzoeken. Naar eigen zeggen is de onderneming in korte tijd winstgevend geworden door sponsors die de geïnteresseerde en specifieke doelgroep de moeite waard vinden.
TWIT
Het idee van This Week In heeft Calacanis van Leo Laporte, de man achter TWIT die met This Week In Tech de trend zette. Wekelijks praat hij met deskundigen over het technologienieuws en de implicaties daarvan. Maar hij verzorgt ook programma's als This Week In Google en MacBreak Weekly. Inmiddels zet TWIT 3 miljoen dollar per jaar om bij enkele tonnen aan kosten. Winstgevend met niches.