Erwin Blom / Checklist

Het Handboek Communities; De kracht van sociale netwerken kwam tot stand dankzij medewerking van meer dan honderd mensen. Een deel van die inhoud haalde het boek (komt 2-11-2009 uit, o.a. te koop bij Managementboek.nl), maar dat wil niet zeggen dat het overige deel niet interessant was. Vandaar dat al het basismateriaal ook online gepubliceerd wordt. Zoals de interviews met een groot aantal deskundigen. Waaronder Sanne Roemen. Lees het hieronder, of downloadt het in de vormgeving van het boek. Hier.

Wie ben je en wat doe je?

Sanne Roemen. Ik help organisaties met het dynamiseren van netwerken en stimuleren van kennisuitwisseling dmv Web 2.0
http://sanneroemen.nl

HET BELANG

- Wat maakt social media belangrijk En waarom?

Vanuit mijn invalshoek kunnen sociale toepassingen er aan bijdragen dat er buiten de beperkingen van tijd en plaats samengewerkt kan worden. Dus overal waar mensen samen iets moeten bereiken, samen ergens naar toe moeten werken maken social media dat makkelijker. Leren wordt niet beperkt tot het moment dat je bij elkaar in een cursusruimte naar een docent zit te luisteren, maar je bereidt samen voor, je praat samen na en je deelt het geleerde met je achterban met online tools. Je bouwt een kennisbase die voor de groepen die na jou komen van onschatbare waarde kan zijn. Zij stoppen daar weer kennis in waardoor het voor jou ook na deelname een bijdrage levert aan je ontwikkeling. Je neemt deel aan een netwerk rond jouw area of expertise waar je jezelf in de loop der tijd kan laten zien als helpende hand en expert.
Het is minder vervelend dat jouw team verspreid over 10 locaties in NL werkt, je kan je projecten online managen, de samenwerking via het web laten verlopen, vergaderingen beperken tot de essentie van waar je naartoe wilt en dan bijeenkomsten organiseren die écht ergens om draaien, inspirerend zijn.

- Voor wie zijn social media belangrijk? En waarom?

Voor mensen die iets willen en die daarbij anderen kunnen gebruiken. Kort en goed: mensen die willen groeien, in hun werk, leven, hobby, passies. Mensen die dat willen delen met anderen. Die ervaringen en kennis willen uitwisselen, samen dingen willen beleven, die van elkaar willen leren en die samen willen genieten van de dingen die er voor hen toe doen. Of dat nou een voorliefde voor binnenvaartschepen is of leren ondernemen of r&d voor een grote voedingsmiddelenfabriek. Voor mijn klanten: organisaties, instellingen, samenwerkings verbanden voor wie kennis ontwikkeling en netwerken de essentie van hun bestaan vormt. Of voor afdelingen van traditionele bedrijven waarvoor dat geldt (HRM / R&D / Informatie afdeling).

- Welke invloed hebben social media op de maatschappij, het zaken doen, het leven?

Hm. Grote Vraag. De technologie is in principe neutraal, het is een instrument. Voor sommigen een instrument om zichzelf te laten zien, tot in het extreme (blootfoto's, dierenmishandeling, polariserende verhalen). Voor anderen om een fake identity aan te nemen om al dan niet 'onschuldig' te experimenteren met gedrag en uitingen. Maar eigenlijk kan je alles wat je bent en alles wat je wilt uitvergroten en versnellen door gebruik te maken van social media.
Ben je een Keniase oplichter dan lukt dat handiger met e-mail en online bankieren.
Ben je een zelfstandig strateeg dan lukt ondernemen beter en slimmer met een weblog, een Twitter account, research op het internet, uitwisseling met andere professionals, klanten vinden en helpen in online netwerken, je boekhouding doen met Reeleezee etc.
Heb je een passie voor groen gele paalpiepertjes dan weet je eerder waar die gespot zijn via een mashup van Google Maps en Flickr.
Ik ben ervan overtuigd dat mensen ook 'veranderen' door social media. In de zin dat je gedrag op een groter podium kan laten zien, eerder en meer reacties op je gedrag krijgt, daardoor je gedrag afzwakt of versterkt, je drijfveren nieuwe impulsen krijgen.
Je hersenen worden daarnaast gedwongen om beter te leren filteren. Je moet pro actief je focus kiezen, jezelf af leren sluiten voor zaken die minder relevant zijn en die je flow onderbreken. Je moet leren om je netwerk als informatiefilter te gebruiken, daarvoor heb je weer een bepaalde vorm van mensenkennis nodig. Je moet kwaliteit van informatie leren inschatten en kwaliteit van de mensen om je heen. Als je dat niet doet verzuip je in de overdaad aan informatie en keuzes en onderbrekingen. Of niet, je kan je er ook volledig voor afsluiten maar dan hoor je dus bij de groep mensen die 'niets wil' en dat is ook prima.


- Waarom moet een bedrijf of organisatie volgens jou social media inzetten? “What’s in it for them?”

Besparing van vergaderkosten ligt voor de hand. Laatst met een klant uitgerekend: 20 reisuren (a 100 euro per uur = 2000 euro) per vergadering aan REISKOSTEN! (10 locaties in NL).
Ontsluiting van informatie: door tagging en social bookmarking van interne en externe informatie wordt deze VEEL beter, meer fluide en intuitief toegankelijk gemaakt.
Uitwisselen óver informatie, samen bouwen aan nieuwe kennis: deze uitwisseling is niet meer op een vast moment of een vaste plaats maar online, voor iedereen later nog toegankelijk.
Borging van kennis: kennis verdwijnt niet indien die via social media tot stand is gekomen en vastgelegd. Kennis groeit dan juist.
Het risico op schitterende ongelukken: door zichtbaar bezig te zijn met de inhoud, is de kans dat deze opgemerkt wordt door mensen die niet rechstreeks betrokken zijn, groot. In dit stuk 'zwakke schakels' van je netwerk bevindt zich vaak heel veel kennis en ervaring die je 'normaal' niet opgemerkt zou hebben.
De winning by sharing cultuur stimuleert een vergelijkbare cultuur bij medewerkers en betrokkenen. Kennis groeit en het informele netwerk wordt groter en diverser. Een bron van experts dient zich aan.
Bedrijven / organisaties voor wie het netwerk belangrijk is (vaak maatschappelijke organisaties, of netwerk samenwerkingen) kunnen dit netwerk met elkaar en aan zichzelf verbinden door slim gebruik te maken van social media.

- Waarom kan het voor een persoon belangrijk zijn om zich in online netwerken te roeren? “What’s in it for them?”

Nou, je moet je niet zomaar 'roeren'.
Wat mij betreft is alles wat je online doet waaraan je je naam verbindt, onderdeel van online networking. Met een weblog bouw je aan je netwerk, met je Twitter gedrag ook, en op Linkedin ook. Je ziet nu ook steeds meer die functionaliteiten met elkaar versmelten. Je kan Twitter op je blog zetten en statusupdates maken op Linkedin. Als je dus online bezig bent, en je bouwt een online presence, dan ben je automatisch bezig met online netwerken.
Heb je een doel dat je wilt bereiken? Wil je herkend worden als expert op een bepaald gebied? Dan doe je dat door een goede mix te maken van social media die bijdragen aan jouw profilering. Je mengt je daar waar jouw thema aan de orde is en je gaat helpen en meedenken en inhoudelijke vragen stellen. Je gaat de interactie aan op een manier die gewaardeerd wordt en die bijdraagt aan het geheel. Op die manier versterkt online netwerken je personal branding.
Ik vind offline contact daarnaast natuurlijk nog steed essentieel. Voor mijzelf sprekend: ik kan niet werken met iemand waar ik geen persoonlijke click mee voel dus ik moet ze ontmoet hebben. Niet per se in een zakelijke setting, kan ook op een Naamlooz borrel zijn ofzo. Maar het feit dat we elkaar al online hebben 'ontmoet', dat we al een beetje de geest van de persoon gevoeld hebben, is wel een enorme ijsbreker. Ben zelf niet zo van de smalltalk, dus die kan ik met veel online contacten ook fijn overslaan.

- Hoe hebben social media jouw persoonlijk leven veranderd ?

Pfff
Nou zoals hierboven: ik hoef niet meer over koetjes en kalfjes te praten.
Mijn vader volgt mijn blog dus over zaken is hij altijd al op de hoogte van de basics (praat veel met hem over zaken).
Ik weet van de belangrijkste mensen uit mijn netwerk bijna altijd waar ze zijn en kan heel makkelijk even ad hoc ontmoeten.
Ben niet zo'n heel erg sociaal dier, eigenlijk meer een kluizenaar en nu 'onderhoud' ik mijn netwerk makkelijker via Twitter. Dat je dus niet krijgt dat iemand belt "ik heb je al drie maanden niet gezien... potverdrie laat es wat van je horen" zeg maar.
Ik handel veel op marktplaats, scheelt uren struinen in rommelmarkten, hoewel ik dat ook nog steeds leuk vind om te doen.
Ik heb mijn katten ook online geadopteerd trouwens. Heb mijn huis op het internet gevonden. Word via een weblog en e-mail nieuwsbrief op de hoogte gehouden van de wederwaardigheden van ernstig zieke en reizende familieleden en vrienden (scheelt ook enorm!).
Ik kan zien wie wie kent, mensen hebben social credibility, het is makkelijker om nieuwe mensen op die manier met open vizier tegemoet te treden.

DE (ON)MOGELIJKHEDEN

- Voor welk type toepassingen zijn social media volgens jou het meest geschikt? Bijv. branding, innovatie, kennisdeling, etcetera.

Moeilijk te zeggen waarvoor ze het meest geschikt zijn... Ze zijn overal geschikt voor behalve voor de dingen waar je fysiek aan moet sleutelen zeg maar, voor fysieke arbeid (nu nog, de 3D printer komt eraan!!!).
Marketing: Social media kunnen bijdragen aan de reputatie van een merk of bedrijf door open en transparant te communiceren en door een webwatch team aan te stellen.
Campagnes via het internet kúnnen bijdragen, mits de juiste toon gevonden wordt. Ik vind het altijd leuk om over dit soort voorbeelden te lezen maar het spreekt mij niet aan om mij daar zelf mee bezig te houden. (viral marketing, community marketing, online branding enzo)
Informatie ontsluiten, kennis delen, ontwikkelen en borgen is mijn terrein, daar vind ik het dus uitermate relevant.
Netwerken idem dito: ik werk veel voor communities of practice dus daar draait het net zo hard om het netwerk als om de kennis.
Innovatie vind ik een beetje een containerbegrip. Innovatie is verandering, ontwikkeling, van a naar b gaan. Waar ik zeg dat mensen wel iets moeten willen bedoel ik eigenlijk altijd innoveren.
Eigenlijk is het volgens mij zo dat twee altijd meer weten dan een. Mits op de juiste manier gebruikt worden met het gebruik van social media die twee ineens heel veel. Dat heeft ook nadelen want je moet dus heel slim je community en je informatiestromen managen. Maar als dat lukt dragen social media altijd bij.

- En hoe? Leg uit!

Door er te zijn. Door duidelijke vragen te stellen aan de juiste mensen. Door open en transparant te communiceren. Door zelf actief bij te dragen. Door de sfeer te bewaken. Door onderling contact te stimuleren. Door mensen de ruimte te geven. Door ze op jouw schouders te laten staan. Door ze hun eigen fouten te laten maken.

- En waarvoor moet je het niet gebruiken? En waarom niet?

Als je gaat bleren over hoe goed je wel niet bent. (Flipping the funnel, Seth Godin). Als je niets opmerkelijks doet of daar niet naar streeft. Als je iets te verbergen hebt. Als je een haai bent of een rat, tenzij je daar trots op bent. Als je kwaad wilt. Als je een verborgen agenda hebt. Als je niet integer bent. Waarom? Omdat je hoe dan ook uiteindelijk door de mand valt.

DE SUCCESFACTOREN

- Hoe haalt een bedrijf of organisatie zoveel mogelijk waarde uit social media?

Door de juiste balans tussen grassroots werken (vanuit de werkvloer) en ondersteuning van het management. Door eerst op zoek te gaan naar de essentiele vraag van de organisatie, dus 'waar is het ons uiteindelijk allemaal om te doen'. Het proces in de lijn is het belangrijkste proces, het gebruik van social media moet m.i. als eerste hier (productontwikkeling, professionalisering) plaatsvinden. Daarnaast zijn de processen die zich bezighouden met klanten en directe omgeving essentieel: marketeers, service afdelingen etc. Hier komt een webcare team om de hoek kijken. Overal waar social media ingezet wordt moet iemand van het management als sponsor of  mede 'eigenaar' intensief betrokken zijn, maar de mensen die het 'doen', die met hun laarzen in de modder staan, die dragen het.
Na de kern en de contacten met de 'klanten' en het umfeld kan je bij overige processen onderzoeken wat de waarde van social media kan zijn. HRM, Inkoop, Outsourcing (is eigenlijk ook lijn) etc. Overal liggen m.i. kansen.

- Wat zijn de randvoorwaarden voor succes? Wat moet bij een bedrijf of organisatie geregeld zijn, op orde zijn om social media succesvol in te kunnen zetten?

 (6 ways to make web 2.0 work, McKinsey Quarterly): draagvlak bij de top, bereidheid om successen op te schalen, inpasbaar in dagelijkse bezigheden, bereidheid om mensen te laten schitteren, opsporen en mobiliseren van het informele netwerk, een cultuur waarin mensen zich vrij voelen om te experimenteren en hun gezicht te laten zien.

- Hoe haalt een persoon of individu zoveel mogelijk uit social media?

Uhm ohjee. In de kern draait het ook hier om de essentiele vraag: waar ben ik mee bezig, waarom, waar wil ik naartoe, wat vind ik belangrijk in mijn werk / leven? Een visie en een missie en een strategie voor jezelf formuleren is best wel behoorlijk belangrijk als je niet overspoeld wilt raken door contacten en informatie en technologie. Als je geen kapstok hebt, geen filter, word je helemaal gestoord. Je moet weer een beetje kind worden: de juiste mix van spelen, onderbrekingen en extreme focus vinden. De methodiek die voor mij hét verschil heeft gemaakt is Getting Things Done van David Allen. Voor het formuleren van je hogere doel kan je daarnaast nog 7 habits van Steven Covey lezen.

- Is er een minimale grootte van een community?

Ja, 3. Anders ben je een duo. Nee, sorry, dat is de minimale grootte van een netwerk. Uhm. Ik denk dat er wel een soort balans is: hij moet groot genoeg zijn dat er voldoende dynamiek is, dat er voldoende content en interactie is. Hij is in ieder geval nooit te groot volgens mij. Maar ik denk dat het cijfer afhangt van het onderwerp. Dus een kleine groep mensen die wel over de hele wereld verspreid zit en bij wie de passie voor het onderwerp extreem groot is en die er bijna dagelijks mee bezig zijn zal al heel dynamisch kunnen zijn.

DE OBSTAKELS

- Wat zijn de grootste obstakels om social media tot een succes te maken bij een bedrijf of organisatie?

Een angstige, gesloten cultuur. De ict afdeling.

- Hoe neem je die weg?

Hele goede en leuke ervaringen met inspiratiesessies: hierbij geef ik samen met bruisende 'weters' uit mijn netwerk lezingen, workshops, hands-on sessies (achter de knoppen met zijn allen) en brainjams over het onderwerp. Voordelen, best practices, op zoek naar de essentiele vraag bij de klant, dromen over de mogelijkheden en natuurlijk bespreekbaar maken van zorgen.
Wat betreft de ict afdeling: dat is heel erg moeilijk gebleken. Ze zitten vaak vast aan omvangrijke contracten met grote leveranciers (Microsoft, Ibm etc) die de functionaliteit van social media wel langzaamaan in hun pakketten aan het opnemen zijn. Echter, de manier waarop die functies werken is vaak contra-intuitief en vrij old skool. Terwijl de laagdrempeligheid en gebruiksgemak van sociale toepassingen essentieel zijn geweest voor de vlucht die ze genomen hebben.
Als je met een schone lei zou kunnen werken en een cooperatieve ict-afdeling hebt raad ik meestal aan om rond de kritieke processen en de gevoelige informatie een stevige muur te bouwen (beveiliging en privacy) maar wel alleen op die plekken waar dat echt belangrijk is. Alle andere informatie en interactie zou op een open / semi open platform plaats moeten vinden. Een platform dat gebouwd is op basis van bestaande en bewezen open source toepassingen.
Social media zal de core paketten niet vangen, is het ook geen bedreiging voor. Ik denk aan ERP / BPM pakketten, dingen die data minen en rapportages genereren. Maar de platforms voor kennisuitwisseling staan wel onder druk. Het hele intra- en extranet kan m.i. vervangen worden door sociale apps.

- Wanneer moet een bedrijf social media mijden?

Zie vraag twee laatste puntje. Voor elk bedrijf dat op een integere manier zaken wil doen liggen wel ergens kansen in social media.

- Wanneer moet een individu social media mijden?

Als ie adhd heeft. Flauw, maar geen grapje: mensen die niet in staat zijn om zichzelf te trainen in focus, concentratie, filteren van informatie gaan last krijgen van informatie overdaad en worden gek van onderbrekingen etc.

NADELEN / GEVAREN

- Wat zijn de nadelen van social media?

Nadelen? Dit woord komt in mijn vocabulaire niet voor. Social media hebben geen nadelen, de manier waarop ze gebruikt worden misschien wel. Dus wanneer iemand jou of je merk gaat dissen op het internet, en dat loopt uit de hand. Maar dan nog heeft dat eigenlijk alleen maar voordelen. Wanneer iets falikant mis is gegaan en dat heeft veel aandacht, heb je ook heel veel publiek wanneer je dat probleem op een schitterende manier oplost! Check Dell Hell en Dell Ideastorm.
Mijn klanten zijn ook wel eens bang voor het delen van informatie en kennis. Dat kan ik pareren met de Goldcorp case (is zelfs pre-internet) en allerlei verhalen over delen = vermenigvuldigen.

- Wat zijn de gevaren van social media?

Beveiliging en privacy. Maar je moet je er wel van bewust zijn dat de grootste gevaren voor beveiliging in menselijk gedrag liggen, niet in technologie. Je kent het voorbeeld van het dichtgebouwde bedrijfsnetwerk? De bouwer demonstreert aan de directie hoe 'goed' de beveiliging is door een medewerker te bellen en met een lulpraatje zijn wachtwoord te krijgen.
Privacy gevoelige informatie (electronisch patienten dossier, dossiers bij advocaten etc) moet goed beveiligd zijn.

- Hoe ondervang je die of hoe ga je daar mee om?

Je ogen open houden over hoe er over je gepraat wordt op het internet, door klanten, leveranciers, medewerkers, pers. Daar proactief op reageren. Problemen EN PLEIN PUBLIQUE oplossen.
Beveiliging en privacy: essentie is menselijk gedrag. Ik vind dat er een constante focus moet zijn op training en bewustwording bij de medewerkers. En bij de echt gevoelige zaken moeten zij zelf ook niet bij kunnen, moet via iemand anders lopen denk ik dan wel eens. Maar het blijft een lastig punt. Perongeluk of uit onwetendheid gaat er veel mis. Maar als iemand kwaad wil, lukt het altijd. Een boze ex werknemer kan vandalistische trekjes gaan vertonen.

Maar, tot slot: het gaat verreweg veel vaker goed dan fout! Ik werk vanuit een intrinsiek vertrouwen in de goede aard van mensen. Ik kan ook alleen maar waarde leveren op plekken waar anderen daar ook in geloven. Vanuit een open, positieve en optimistische houding mooie dingen laten ontstaan. Dus nou ja, als ik bij een klant merk dat die houding er niet is, stop ik het project. Of tenminste, ik trek me terug.

FOUTEN

- Welke fouten moet je niet maken als je als bedrijf social media wilt inzetten?

Focus op technologie: allemaal bling bling laten bouwen voor veel geld, of je bestaande bedrijfssoftware klakkeloos uitbreiden met social media functionaliteit zonder een duidelijk doel voor ogen te hebben. Eerst: de essentiele vraag. Tweeds: welke processen gaan we versterken met social media en op welke manier. Derds: bewustwording, informeren en inspireren. Vierst: mogelijkheden verkennen en keuzes maken. Vijfds: een voor een experimenteren met laagdrempelige toepassingen (open source, online, gratis) om te voelen of het gedrag zich kan verankeren in de werkprocessen. Laatst: kiezen voor een eigen platform of het aan elkaar breien van de gekozen toepassingen (aggregeren, zoals Guus.net).
En bij marketing met communities komt daar nog bij: eerst kijken of er levendige communities zijn waarbij het waardevol is dat je daar je gezicht laat zien.

- Welke fouten moet je als individu niet maken?

Dezelfde als in het dagelijks leven. Doe niets waar je niet achter staat, doe geen dingen waar je je later voor schaamt. Bejegen anderen zoals je zelf bejegend wilt worden. Wees een mensch. Let op als je vanuit je functie online presence hebt op gedragscodes van je beroepsgroep, je bedrijf, je instituut.
Gebruik voor gedrag dat niet 'zakelijk wenselijk' is of wat je privé wilt houden een andere persona. Denk even na over wie je in welke rol wilt zijn, wat je uit wilt stralen en bouw daar je online presence omheen. Niet om geheimzinnig te doen, maar omdat je misschien niet zit te wachten op een belangstellende vraag over hoe je met borstvoeding om wilt gaan tijdens een vergadering. (Je had daarover een vraag gesteld in het borstvoeding forum).
Oh en vergeet je wachtwoord niet.

DE WAARDE

- Welke waarde kan een bedrijf of organisatie uit social media halen?

Reputatie voor klanten, (toekomstige) werknemers, leveranciers, umfeld kan een enorme boost krijgen (Microsoft met Robert Scoble, Dell met Idea storm, Vodafone en UPC met webcare afdelingen).
Zoals ik hierboven schrijf: bij een klant van mij kost een vergadering gemiddeld 20 reisuren a 100 euro. Niet dat je nooit meer bij elkaar hoeft te komen, dat is juist essentieel, dat mensen elkaar zien. Maar die bijeenkomsten kunnen over hele inspirerende en voorwaarts gerichte onderwerpen gaan. Bij vergaderingen gaat het toch vaak over wie wat doet met wie en wanneer.
Gevoel van betrokkenheid stimuleren: met Twitter-achtige toepassingen blijken mensen het gevoel te hebben dat ze online collega's hebben, een online 'kantine' of koffie apparaat. Voor mensen die samenwerken maar elkaar niet vaak zien is dat heel belangrijk. Denk aan interdisciplinaire teams, netwerk samenwerkingen, thuiswerkers, medewerkers op verschillende locaties of afdelingen. Ze voelen zich meer betrokken bij elkaar en vaak ook bij het bedrijf. Informatie over lopende projecten doet sneller de ronde en mensen die niet direct erbij betrokken zijn gaan ervaringen delen en meedenken. "let op, bij deze klant draait het erom dat je..." "heb je die en die al gesproken, die heeft dat wel eens eerder bij de hand gehad?" etc.

- Hoe meet je succes van social media?

Dezelfde manier en beter dan 'offline' media. Internet bezoek is meetbaar! Zachte waarden meet je zoals voorheen: reputatie onderzoek, vragenlijsten, enquetes.
ROI is bij mij Return on Inspiration: met de juiste vragen in de hand de betrokkenen peilen. Voelen ze zich gezien, betrokken, gewaardeerd. Hoe zit het met de mogelijkheden tot zelfontplooiing, voelen ze zich betrokken bij het bedrijf etc. Dus tevredenheids onderzoeken zeg maar. Is volgens mij geen hogere wiskunde, snap niet dat mensen daar zo moeilijk over doen. Ja, je moet wel een nulmeting hebben, lijkt me wel handig.

DE STRATEGIE

- Stel ik ben een bedrijf of organisatie en ik wil social media gaan inzetten. Waar begin ik, hoe begin ik? Hoe ziet een goede social media strategie eruit?

    1.    Ga zelf experimenteren als gebruiker van een paar platforms (blog, wiki, online networking, twitter) om te voelen wat het is.
    2.    Bel een expert voor een verkennend gesprek over wat het inhoudt, wat de mogelijkheden zijn en waar je een beginnetje kan maken.
    3.    Formuleer de essentiele vraag waar het bij jouw bedrijf om gaat (leuk is om dat te spiegelen aan een aantal buitenstaanders).
    4.    Welke processen wil je als eerste versterken met social media en op welke manier?
    5.    Verken op basis van die keuze opnieuw de mogelijkheden en maak keuzes.
    6.    Werk aan bewustwording, informeren en inspireren binnen het bedrijf of de afdeling / project / proces waar je eerst voor kiest.
    7.    Een voor een experimenteren met laagdrempelige toepassingen (open source, online, gratis) om te voelen hoe het werkt, om succes en faalfactoren te ervaren en naar een werkbare implementatie te zoeken. Verken of het gedrag zich kan verankeren in de werk- en denkprocessen
    8.    Daarna pas, op basis van deze ervaringen kiezen voor een eigen platform of het aan elkaar breien van de gekozen toepassingen (aggregeren, zoals Guus.net).

- Welk voorbeeld ken je (bijvoorkeur Nederlands) van een bedrijf dat social media succesvol inzet?

Nog geen. Het staat nog in de kinderschoenen. Kijk ik naar mijn eigen projecten dan zijn dat kleine experimenten in grote organisaties. Het succes van de projecten die ik hiervoor noem moet nog bewezen worden. In ieder geval is nog niet bewezen dat het niet werkt. Maar bij de meeste communities gaat er wel een tijdje overheen voordat het solide is en niet meer omvalt als er een paar key players verdwijnen.

DE TOOLS

- Wat zijn voor jou persoonlijk de belangrijkste gereedschappen als het om social media gaat en waarom?

RSS RSS RSS RSS: de smeerolie van het nieuwe internet. Verbindt alles wat ik hieronder noem met elkaar, zodat je alles wat nieuw is op één zelf in te richten plek verzamelt en verwerkt.
Social bookmarking: om gevonden relevante websites op te slaan, te delen met anderen, om wat anderen opslaan te vinden, om op 'tags' rond te struinen en nog meer informatie te vinden, om mee samen te werken (tags afspreken binnen projecten)
Blog: om te schrijven over wat ik doe en wat ik weet en hoe het werkt. (Ben daar niet zo gedisciplineerd in :-D
Wiki: om samen te werken met anderen aan projecten, om samen kennis en toolkits te ontwikkelen.
Ning: voor mijn community (Naamlooz)
Datumprikker.nl
Twitter: mijn koffiemachine / rookhoek
Linkedin: informatie over mensen uit mijn netwerk bijhouden, mensen vinden die iets specifieks weten of ergens ervaring mee hebben. Soms uitwisselen in groups rond een thema.

- En welke tools zijn het meest belangrijk voor een bedrijf of organisatie?

In ieder geval RSS. Een organisatie die een website en intranet heeft waar geen (goede) RSS feed op staat kan eigenlijk nu al niet meer. Het kan wel in de kinderschoenen staan, maar wat RSS betreft, voor wat je uitzendt aan informatie, kan je niet zonder.
Verder kan je niet zo generiek stellen welke tools het meest belangrijk zijn. Hangt van de situatie af. Voor het pmd van de UvA gaan we naar Linkedin omdat ze daar allemaal al zitten. Voor de training van ZonMW en VeniVidi gebruik ik Ning omdat ze nog 'vers' zijn en we helemaal vanaf de grond mogen bouwen en omdat er nog geen vergelijkbare communities waren waar we op aan konden haken. Voor een voedingsmiddelen concern gaan we eerst experimenteren met microblogging en eventueel een wiki om te kijken of die de vergadermomenten terug kunnen brengen.
Als ik het 'standaard' zou mogen zeggen dan denk ik aan social bookmarking in de onderzoeksfase (info vinden), wiki's in de kennisproductiefase, blogs aan de output kant van kennis waarbij er over een min of meer 'af' stuk kennis kan worden uitgewisseld met anderen.

DE TOEKOMST

Social media zijn nog relatief nieuw.
 
- Wat zijn volgens jou de belangrijkste ontwikkelingen op het gebied van social media en waarom?

Oh dear. Waar je voor web2.0 zeg maar het web van informatie had, het web van documenten, heb je nu het web van mensen.
Het feit dat de publicatietools en interactie platforms gratis en zo makkelijk te gebruiken zijn dat iedereen online een identiteit kan hebben zorgt ervoor dat je mensen heel makkelijk kan vinden. Je zoekt informatie, je vindt mensen. Mensen om vragen aan te stellen, om op te reageren, om verbinding mee te leggen.
Voor organisaties: 'vroeger' als je iets wilde dat niet binnen een soort van geautomatiseerd proces viel, moest je door een hele straat van goedkeuring heen. Uren moesten worden vrijgemaakt, software en hardware aangeschaft / aangepast / ter beschikking gesteld, afspraken moest je maken, bijeenkomsten plannen etc. Dat is nog steeds zo trouwens, maar ik denk dat de manier waarop mensen buiten organisatie samenwerken, gaat doorsijpelen in hoe er in en tussen bedrijven samengewerkt wordt.
Dat maakt ze snel, flexibel. Dat zou kunnen betekenen dat een bedrijf alleen nog een vaste kern nodig heeft voor de essentiele processen, en dat al het overige op termijn met 'de omgeving' wordt gedaan. Maar we zijn er nog lang niet.

Daarnaast heb ik van 94 t/m 2000 een boekingskantoor / platenlabel / evenementen organisatie bureautje in de muziek gehad. Toen het internet rond 97 wat meer in zwang raakte ontdekten we de waarde voor onze obscure bandjes. De worsteling met de Buma Stemra is er tegenwoordig niet minder op maar positieve ontwikkelingen zijn er ook. Er is geen enkele reden voor een band om geen online presence te hebben, om niet in communities actief te zijn, om muziek en optredens niet zelf in de markt te zetten. Het is een fluitje van een cent in vergelijking met 10 jaar geleden en ik begrijp er dan ook niets van dat het nog zo weinig gebeurt. Dat er nog zoveel beginnende bands in de valkuil van een platenmaatschappij stappen en vooral dat ze zich laten vertegenwoordigen door de Buma Stemra. Maar dat is een persoonlijke pijn, daar kan ik me nog dagelijks over opwinden maar mijn praktijk zit niet meer in de muziekhoek.

- Is social media een hype of blijvend en waarom?

Misschien is het woord een hype, misschien is het over een tijdje gewoon geworden en heet het weer 'gewoon' internet. Of 'het leven'. Bij jongeren is dat volgens mij al zo. Die gebruiken alleen maar social media als ze het internet gebruiken. Maar wat er gebeurt is geen hype, dit is gewoon een stukje van onze evolutie. Een hype is iets waar je een jaar later op terugkijkt en waarvan je denkt "wat bezielde me in godsnaam". Dat zal voor sommige mensen met sommige social media apps wel gebeuren... Met mij ook "waarom had ik ook alweer een Hyves profiel? Wat moet ik met die Bebo login? etc". Maar het grote geheel, daarvan vraag ik mij nooit af 'waarom ben ik daaraan begonnen?' en mijn klanten ook niet. Ik denk dat de splitsing tussen 'online' en 'offline' of 'virtueel' en 'echt' aan het verdwijnen is. Er zijn nog geen nieuwe woorden voor maar in de belevingswereld is de dichotomie tussen deze twee al aan het verdwijnen.

- Wat is de toekomst van social media?

Organisaties ontstaan waar het slimmer is om met een groep mensen een doel te bereiken. Om iets te doen wat in je eentje niet kan. Op het sociale web vinden mensen elkaar en gaan ze samen dingen doen. De noodzaak van organisaties is minder vaak automatisch aanwezig. Ad hoc collectieven en communities 'maken' ook dingen, leveren ook diensten. Dat zijn nieuwe organisatievormen, meer fluide. De continuiteit zit erin zolang er een noodzaak is voor de verbinding. Individuele continuiteit hangt meer af van hoe de persoon zijn leven inricht. Die ontwikkeling is al langer gaande (mensen werken al een tijd steeds korter voor een werkgever) maar zal zich doorzetten. Je ziet nu al dat er jaarlijks veel zelfstandig ondernemers bij komen.

Een andere ontwikkeling: tot nu toe was het binnen bedrijven belangrijk in wat voor soort technologisch emmertje informatie woonde. Was het data in een database, dan moest je er datamining op loslaten en er rapporten uit genereren voordat je er iets mee kon. Woont het in een Office document of in een adressen bestand? Staat het in het boekhoud pakket of in het crm systeem. Als je dat niet wist, kon je het gewoon niet vinden. Rampzalig.
Momenteel groeien we langzaam naar de situatie dat het er toe doet wat informatie ís in plaats van waar hij woont. Dus is het een klantrapportage, een projectplan, een ontwikkeldocument of een statistisch rapport. Op een intranet of info systeem moet je nu dat soort dingen weten óver informatie om het te kunnen vinden.
In de toekomst is enkel nog in eerste instantie belangrijk waar de informatie over gaat. Het is een subtiel verschil maar volgens mij heel belangrijk: metadata over informatie bevat informatie over de inhoud in plaats van of aanvullend op informatie over de technische verschijningsvorm of het soort informatie. Ik formuleer het misschien wat ingewikkeld, komt denk ik omdat de wereld er nu nog niet zo uitziet, er zijn misschien nog geen woorden voor. Wolfram Alpha komt een beetje in de buurt van wat ik bedoel. Maar ook het zoeken op mijn eigen computer. Als ik 'succesfactoren' intik, krijg ik artikelen van mezelf en anderen, offertes, projectplannen, strategische documenten etc.

Nog een andere ontwikkeling: het web van dingen. Hyperlocale toepassingen. Apparaten die informatie met jou uitwisselen. Dat ik door Berlijn loop en mijn iPhone weet dat ik vaak online reserveer bij japanse restaurants, en als ik in de buurt ben van een japanner met een goede rating gaat mijn telefoon piepen. Of ik zit in de auto en kom langs een adres waar ze de fiets die ik zoek op marktplaats hebben staan en mijn telefoon gaat piepen. Of ik loop in het park en mijn apparaat piept "vanavond speelt hier jouw favoriete band op het open lucht podium en er zijn nog kaartjes".