Erwin Blom / Checklist

Mijn passie ligt nu bij nieuwe media, maar ik kom van de oude media en kan het niet vaak genoeg zeggen: ik hou nog altijd van krant, tijdschrift, radio en televisie. Er vallen dagelijks drie kranten op de deurmat, ik koop vijf tijdschriften per week en kijk ook graag televisie. Laat daar geen misverstand over bestaan.

Maar er is de afgelopen 15 jaar natuurlijk wel enorm veel veranderd.

• Door het wegvallen van de schaarste en goedkoop worden van de productiemiddelen kan iedereen publiceren. In tekst, beeld en geluid. En dat gebeurt massaal. Dagelijks miljoenen foto's, blogposts en video's worden door mensen online gezet die in het verleden geen toegang hadden tot de media. Immers; krant, radio en tv waren de filters, de mensen die daar werkten maakten voor ons de selectie. Dat doen ze nu nog. Maar ook als ik niet door die selectie kom kan ik wel mijn verhaal kwijt. En ook nog eens op de manier waarop ik het wil. Waar ik vroeger een blad of zender nodig had om mijn verhaal te vertellen, heb ik nu mijn eigen krantje op internet waarmee ik een paar duizend mensen per week bereik.
• Nadat aanvankelijk internet het medium was om meer te publiceren, is in de loop van de tijd communiceren een steeds belangrijker kenmerk van het nieuwe medium geworden. De sociale netwerken, de blogs met hun reacties, de microblogs ala Twitter. Internet is opgeschoven. Van zender naar gesprek, van publicatie naar conversatie. Wie die ontwikkeling niet meemaakt, gebruikt de kracht van internet niet.

De twee genoemde kenmerken staan nog steeds ver van het gros van de klassieke mediapartijen. Het kost journalisten zichtbaar moeite dat zij de controle over het verhaal zijn kwijtgeraakt. En het gesprek aangaan met het publiek gaat ze evenmin makkelijk af. Dat moet de reden zijn waarom zo vaak wordt uitgehaald naar zogenoemde User Generated Content of voor veel nieuwe ontwikkelingen zoals Twitter de neus wordt opgehaald.

Dat is op meerdere manieren zonde.

• Het publiek - lezers, kijkers luisteraars - weet veel. De optelsom van mensen heeft veel kennis en deskundigheid in huis. Journalisten, gebruik dat. Gebruik ook dat mensen betrokken zijn en zich willen laten horen. Combineer de kracht van de prof en de amateur, definieer je toegevoegde waarde opnieuw en vind jezelf opnieuw uit. Zie de kracht van internet en doe er je voordeel mee in plaats van je er tegen af te zetten.
• Een journalist moet nieuwsgierig zijn. En moet dus willen begrijpen wat hij niet snapt. Wat we gezien hebben bij de opkomst van de blogs zien we bij de opkomst van de microblogs zoals Twitter: de fenomenen worden regelmatig weggezet als zinloze, nutteloze, lege manieren van communiceren. Natuurlijk is dat in een deel van de gevallen zo, het is net het leven ;-), maar ga op zoek en je vindt blogs waar op hoog nivo en met grote diepgang over onderwerpen gepubliceerd en gediscussieerd wordt. Kijk hier maar eens en dan met name de reacties. Verder: verdiep je in iets als Twitter (doe mee en langer dan een dag ;-) en je zult zien dat de optelsom van schijnbaar oppervlakkige medelingen voor diepgang zorgt en dat het gesprek en de informatiestromen op internet zich aan het verplaatsen en omvormen zijn. Dat is boeiend. Probeer dat te snappen en er je voordeel mee te doen.

Zoals gezegd: de klassieke media hebben nog altijd moeite met de nieuwe media. En ik denk dat Maxime Verhagen de spijker op de kop slaat als hij - zie onderstaand fragment - bij Pauw & Witteman zegt dat dit weleens zou kunnen komen doordat de media zich realiseren dat zij niet meer het alleenrecht hebben op publicatie. Dat er ook rechtstreekse manieren van communicatie naast krant, radio en tv zijn bijgekomen.

Het valt niet mee om controle los te laten en macht te delen.