Een week met digitale kranten ...
Friday, December 24, 2010 at 10:31AM 
Een week Spanje bood de mogelijkheid om het aanbod van digitale kranten door te nemen. NRC, Parool en Volkskrant zijn op de iPad betaald te krijgen. De laatste twee verkeren nog in een gratis proefperiode.
Ik lees mensen die enthousiast zijn dat ze hun ouwe trouwe makker in de opmaak die ze kennen binnen kunnen halen en door op een artikel te klikken een vergroting in beeld krijgen. Of als ze willen via een inhoudsopgave bladerend door het nieuws kunnen.
Hou dat in het achterhoofd ;-)
Mijn mening is geheel anders. De kranten komen op mij over als producten die in een digitale omgeving negeren dat we al 15 jaar internet hebben. Het lijkt wel alsof de uitgevers vergeten dat het verplaatsen van de fysieke naar de digitale wereld het verwachtingspatroon van de klant fundamenteel verandert.
Als ik de krant op tafel leg, snap ik dat er sprake is van schaarste en er dus een voor ieder wat wils selectie moet zijn, als ik online ben wil ik dat de inhoud die ik tot me krijg beter bij me past. Klikkend door een online krant, realiseer je je namelijk nog beter hoe weinig je eigenlijk iedere dag van al die artikelen leest. Klik - klik - klik, niks gelezen.
En het is niet omdat de krant me niet meer van waarde kan bieden. Ik hou van schaatsen, daar kan de Volkskrant me niet genoeg van geven. En daar heeft de krant ook veel meer van dan nu gepubliceerd, al is het maar van persburo's. En ik hou van popmuziek. Ik krijg nu maar een deel van de deskundigheid van bijvoorbeeld Gijsbert Kamer mee, omdat hij om plek moet vechten met ballet, toneel en tentoonstellingen, zaken die mij veel minder interesseren. Met een kleine extra inspanning kan grote meerwaarde geleverd. En ja, daar heb ik geld voor over. Ik wil niet nog een keer betalen voor wat ik ook al op papier krijg, maar dat heb ik hier al eerder betoogd.
Het simpelweg doorplaatsen van de krant naar een digitale omgeving (inclusief vormgeving) geeft veel mensen vast het gevoel van vastigheid en herkenbaarheid, het komt op mij over als gebrek aan liefde voor de nieuwe wereld. Of op zijn minst als gebrek aan visie. En, denk ik daarbij, hebben we de afgelopen 15 jaar niet al veel over digitaal publiceren geleerd waar nu niks mee wordt gedaan? Want hoe je het ook wendt of keert, de digitale krant wordt gelezen in de omgeving waar ik snelheid van webpagina's verwacht, communiceer met anderen, van link naar link beweeg. Dat is mijn online wereld. De kranten doen net alsof die niet bestaat. Want, naast het feit dat ze algemeen zijn en geen rekening houden met de individuele lezer, ….
Ze zijn groot en log
Op mijn Spaanse vakantieverblijf kan ik probleemloos YouTube kijken, dus echt slecht is de verbinding niet, maar desondanks duurt het een eeuwigheid voor mijn digitale krant binnen is. En ik kan pas gaan lezen als de laatste bladzijde binnen is. Stel je voor dat een website zo zou werken. Dat je eerst NU.nl helemaal binnen zou moeten halen alvorens een nieuwtje te zien ... En bij Amazon weten ze hoeveel omzet er wordt misgelopen als een pagina een tiende van een seconde langer duurt om te laden. Ik bedoel maar. Maak dan op zijn minst een versie waar ik snel de inhoudsopgave binnenhaal en het downloaden begint op basis van gedrag en populariteit. Zodat ik onmiddelijk kan gaan lezen.
Ze zijn gesloten
Ze hebben geen links. En dan heb ik het in de eerste plaats nog niet eens over externe links. Als je een artikel leest, kan het voorkomen dat je na twee alinea's de verwijzing krijgt naar de rest van het stuk verderop in de krant. Maar niet met de mogelijkheid om via een link naar de juiste plek te gaan. Je moet zelf op zoek. Dat ben je gewend in de krant, maar niet in een digitale omgeving. En al weet ik dat de krant niet wil dat ik de editie verlaat voor een site elders, ik mis digitaal aanvullend materiaal. Geef me desnoods achterin een overzicht van links naar een beschreven interview, genoemd tv-programma of bejubelde goal. Met links kan inhoud van platte tekst levend worden gemaakt.
Ze zijn niet social
Je doet je eigen inhoud te kort als je mensen niet de mogelijkheid geeft om fragmenten of artikelen aan elkaar door te geven. Dat is de hedendaagse manier om inhoud te verspreiden, om content te laten leven. Zo vinden mensen inhoud. Dat zijn ze inmiddels ook gewend. Zorg dat je ene alinea of artikel reclame is voor je hele krant. Geef een beetje gratis weg om veel te verkopen. Digitale kranten zijn nu een eindstation waar ze een startpunt voor conversatie en distributie hadden kunnen zijn.
Ze zijn niet interactief
OK, misschien hoeft niet alles interactief te zijn. Maar neem dan op zijn minst de moeite om de puzzels uit de digitale krant te verwijderen.
Zoals gezegd: er spreekt wat mij betreft eerder gemakzucht dan liefde uit de digitale versies van de kranten. Of op zijn minst een gebrek aan visie. Misschien is dit hoe je 15 jaar geleden de vertaling van papier naar bits had gemaakt. Maar nu?
De optimisten zullen zeggen dat dit een beginpunt is. Daar hoop ik op. Maar dan is het er wel één die eerst een paar stappen terugzet.
(Even voor de goede orde. Dit gaat niet over gratis versus betaald. Ik betaal graag voor goede inhoud. Maar dan wel voor inhoud met toegevoegde waarde in de omgeving waar ze acteert.)

Reader Comments (22)
Spot on
Mijn kritiek in het dossier kranten op mijn boeklog: ik kan en wil al die kolommen niet meer lezen. Dus, inderdaad, waarom die krengen gehandhaafd blijven?
Klopt wat je zegt. Maar zowel het NRC als De Volkskrant hebben al aangekondigd op korte termijn met een update te komen die meer gebruik zal maken van de mogelijkheden van de iPad. Ze hebben er for now echter voor gekozen snel de krant op deze wijze op de iPad te zetten in plaats van nog een half jaar te wachten met de lancering van een app. Ik vind dat daar wel iets voor te zeggen valt. Tegelijkertijd vraag ik me echter wel af in hoeverre een krant in staat is om enerzijds een kwaliteitskrant te runnen en anderzijds evens volwaardige multimediale content te produceren. Ben bang dat het een middenweg wordt die het op tablets af zal leggen tegen nieuwe partijen die zich volledig richten op multimediaal nieuws.
Erwin wanneer soliciteer je nou op de functie 'directeur nieuwe media' bij de Volkskrant? Doen. Hebben ze veel aan.
In basis heb je natuurlijk helemaal gelijk. Er wordt veel te weinig gedaan met de digitale mogelijkheden die er zijn. Dat geldt niet alleen voor de kranten, maar voor meerdere dingen. Er is bijvoorbeeld niets interactiefs aan de interactieve televisie van ziggo om maar wat te noemen. Hoewel daarbij ook andere politieke redenen een rol spelen, maar dat is een heel ander gesprek.
Je laat in je stuk echter wel een kant onbelicht die volgens mij hier ook nog wel een rol speelt. Ik ben zelf van die positieve kant van 'het is een begin' maar ik zie dat begin ook nog op een andere plek. En die andere kant is de kant van de minder web savy mensen zoals wijzelf. Die spinnen wel degelijk garen bij de aanpak van de kranten en dit kan voor hen juist een mooie stap zijn richting digitalisering. Neem mijn vader. Hij is 72 en schiet bij wijze van spreken al in de stress als hij een link überhaupt ziet. Laats staan dat ie zich druk maakt over of een krant wel social is. Maar bij de iPad versie van de NRC zie ik bij hem ineens een vooruitgang. Hij heeft gewoon lekker zijn eigen vertrouwde krant maar neemt ook de eerste digitale stappen. De overgang is minder groot geworden voor m zeg maar.
Nu is mijn vader natuurliijk niet representatief op zich, maar ik zie het ook gebeuren bij een jongere generatie die nog moet wennen aan het web, hoe gek dat misschien ook klinkt.
Maar het is dus een eerste stap voor die trage kranten uitgevers op de juiste weg en ook een eerste stap voor de minder web savy mensen, die we denk ik niet moeten vergeten, die groep is namelijk groter dan 'wij' :)
Volledig eens. Bovendien heeft de Volkskrant met z'n extra ipad-cover maandag enorme verwachtingen geschapen... Ik was echt benieuwd! En vervolgens enorm teleurgesteld. Denk hierbij ook aan de misser dat nergens een koppeling naar social media is gelegd.
@pimtt Ik heb die ambitie niet ;-) Een jaar of tien hoofd digitale media bij VPRO geweest. Ik ben trots op wat we daar gedaan hebben en bereikt hebben, maar daarmee ook best een beetje klaar met cultuurverandering.
@Bas Als we niet inmiddels al bij de massa succesvolle sites als NU.nl of Marktplaats of Hyves (zeer in opkomst bij ouderen) zouden hebben, zou ik je gelijk geven. Nu niet. Je bent te begripvol, soms is een harde schop onder de kont nodig!
@Anders Ik deel je twijfels!
Wat ben ik toch blij dat er iemand is als Erwin is die mijn menig gewoon uitschrijft en dan nog veel beter dan ik ooit zou kunnen doen! ;-)
@mark: Precies: Spot on!
Weet je, 'de krant' was er niet 'ineens'. Die is over een lange periode ontstaan en heeft - nog steeds - verschillende inhouden, vormen en visies op wat 'de krant' eigenlijk is.
Weet je, een digitale toegang tot informatie - of het nu vluchtig nieuws of doorwrocht achtergrondmateriaal is - is er ook niet ineens. Dat wordt zoeken. En dan is het goed als gebruikers aangeven wat zij prettig vinden. Dan kun je als dienstaanbieder verder bouwen.
Maar als een paal boven water staat dat je érgens moet beginnen. En in dat licht denk ik dat De Volkskrant weer net een stapje verder is dan NRC. En dat - ik noem maar wat - over een week Margriet op hun schouders staand weer verder gaat. Je kunt wel proberen iets als Project neer te zetten, maar dan zul je rigoreus afstand moeten nemen van de positie De Volkskrant. Dit ís geen nieuwe visie op informatievoorziening; dit is De Volkskrant. En dat betekent - ben ik bang - dat je je rekenachap moet geven van bestaande belangen en verwachtingen. Neemt niet weg: helemaal mooi zou het zijn als een partij zou opstaan die dan wél die nieuwe infomatieomgeving gaat maken.
En die zijn er (nog?) niet. Want hoe 'we' dat dan allemaal precies moeten organiseren en instandhouden - ook financieel - ..... dát stukje blijft keer op keer onbeantwoord. En in zo'n context, blijf ik van mening, is het góed dat er wordt geëxperimenteerd en is deze De Volkskrant app wel degelijk goed (en groot inderdaad, maar na opslurpen weer wel zonder internet leesbaar ;) Qua grootte is Wired een veel grotere draak).
@jan We zijn inmiddels 15 jaar met digitale media actief. Dat is nu net mijn punt. Laten we nu niet doen alsof we net beginnen.
@erwin Een echt kerstavondgesprek... ;) Maarruh, ik deel je mening ten dele. Niet 'we' zijn 15 jaar met digitale media actief. Ze zijn 15 jaar geleden opgekomen en steeds meer verbreid op allerlei plekken. Maar niet overal in hetzelfde ontwikkelingstempo. Dat is, denk ik, wel belangrijk.
Ik weet nog hoe ik 15 jaar geleden dacht dat nu iedereen wel wist hoe je een website moest maken en dús bepaalde fouten niet hoefde maken. Hoe dom en ego-centrisch gedacht; de ander moest de ruimte hebben om te leren en die fout zelf te maken en herstellen.
Natuurlijk zijn er mensen verder. En ook zijn er pachtige vergezichten en visioenen. En dat er ooit een andere nieuwsvoorziening zal zijn anders dan degene die we nu hebben; daarvan ben ik overtuigd. En als dat iets is als die Harry Potterkrant ben ik enorm teleurgesteld, want dan is er niets veranderd anders dan de vorm.
Het zou mij absoluut niet verbazen als 'de De Volkskrantlezer' - die idd niet bestaat - dit accepteert als vooruitgang. De kans is groot dat je ook een te gróte stap kunt zetten. En dát is voor mij reden om de grote veranderingen niet vanuit de krant - of enig andere sector - te verwachten. Daarvoor is het paradigma - weet zo snel geen andere term, sorry - te krachtig. Verandering, ook in bv de zorg, zal van buiten komen. Ik waardeer daarom ontwikkelingen ondermeer in dat kader: moet je je ontworstelen aan een dominante manier van werken en denken? Dan zijn dit toch echt al bewegingen in een goede richting.
Maar de werkelijke verandering zal vast uit onverwachte hoek komen. De in de toekomst waardevolle mensen zijn, denk ik, degenen met een haast ongebreidelde fantasie.. beeldend kunstenaars?! Je moet in elk geval een nieuwe werkelijkheid kunnen creeren. Die zijn er haast niet. We komen tot nu niet veel verder dan de oude situatie en belangen transplanteren. Dat moet blijkbaar...
Excuus voor het lange verhaal. Kerst(eten) voorbereiden en reageren, combineer ik, als niet-schrijver, niet zo eenvoudig. Ennuh, ik blijf zoeken naar gekken, fantasten en dwarsdenkers....
@jan De motieven om met dit soort producten te komen is niet de lezer centraal stellen, de uitgevers denken mensen met gesloten producten tot betalen te kunnen dwingen. Dat is het centrale punt. Geef meerwaarde, hou rekening met de kracht van het medium. Je moet niet in krant denken, maar in informatieleverancier, Jan!
Daar heb ik als goed gedaan geld voor over. Niet hiervoor. Maar dat was vast afdoende helder :)
Ik denk dat onze meningen elkaar niet veel ontlopen. Wat ik probeer aan te geven, is dat ik denk dat kranten niet kúnnen denken op die manier en dat je hen dús vanuit een ander perspectief moet beoordelen.
Je opmerking over 'informatieleverancier-denken' deel ik helemaal. Is grotendeels m'n werk ;). Maar het is wel ook de reden dat ik denk dat de partijen die nu bovenop de informatie zitten - van krant tot zorg - níet voor die verandering kunnen zorgen. Voor de Nieuwe Krant, de Nieuwe Zorg of de Nieuwe Overheid moeten we echt buiten die domeinen kijken. En de veranderingen binnen die domeinen op hun eigen waarde waarderen; helemaal geen probleem. Maar zoals je zegt: het moet wel beter zijn dan het bestaande (en dat meten 'zij' dan af aan inkomsten. Soit). Natuurlijk is dat een uitgestelde dood.
Ik vind het fijn dat er een uitgever is die voor mij de "torrent" van informatie cureert en op een bekende en begrijpelijke manier formateerd. Dit is wat de krant doet. Interactie dwingt keus, dit gaat vaak te koste van serendipiteit, dat je op iets onverwachts stuit.
@thomas Ik denk dat verrassen en op maat samen moet kunnen gaan.
Hear hear! ik had ook al een soortgelijke blogpost geschreven. Enorm teleurgesteld over de 1e schreden op het digitale pad van deze kranten, er kan zo veel meer! Maar geldt dat niet voor veel meer vlakken? Kan iemand mij bijvoorbeeld uitleggen waarom er op scholen niet veel meer gebruik wordt gemaakt van de mogelijkheden die tablets bieden? Misschien wil ik te snel, maar ik begrijp niet zo goed waarom er zo weinig durf is terwijl er zo veel mogelijkheden zijn....
zo kan het ook:
http://www.nytimes.com/chrome/
http://www.npr.org/webapp
HTML5.
De nagel op de kop. Jouw opmerkingen gelden evenzeer in Vlaanderen.
Een digitale krant is geen papieren krant op de iPad zoals veel uitgevers dit momenteel zien.
Kijk maar eens naar Project van Richard Branson. Daar wordt toegevoegde waarde geleverd. En daar draait het toch om.
Het 1 op 1 vertalen van print naar digitale versie van zowel inhoud als opmaak geeft een negatief signaal af naar je doelgroep. Als ik geen papieren versie meer wil van mijn krant maar een digitale dan verwacht ik simpelweg meer mogelijkheden in de digitale versie. Waarom? Omdat het kan en moet! Ik ben zelf actief in het creëren van digitale magazines voor iPad. Simpelweg: als iets eruitziet en functioneert als een website wil men er niet voor betalen, als het eruitziet/functioneert als interactief magazine wordt er wel geld voor neergelegd. De voorbeelden die jij (Erwin) geeft zijn een lichtend voorbeeld van hoe het niet moet. Maar ja, "we" moeten nu eenmaal naar de iPad, wordt er gedacht en geroepen. Of dat nou uiteindelijk lezers/adverteerders kost, dat zien we dan wel weer. De omslag naar een goede digitale iPad versie betekent een andere structuur van denken en inhoud. Je bent nl niet eens meer gebonden aan een x aantal pagina's, je kan in een artikel zo diep gaan als je zelf wil (als redactie). Het strakke stramien van kolommen is achterhaald. Sterker nog print, zoals we dat kennen, is voor altijd veranderd. Als je daar te lichtzinnig over denkt wordt je door je doelgroep keihard afgestraft.
Helemaal mee eens. Ik besef me heel goed dat ik behoor tot de groep mensen die gewend zijn aan vele verschillende vormen van digitale content. En dat ik daardoor andere eisen stel aan de manier waarop ik die content consumeer. Toch denk ik niet dat mensen die minder digi-minded zijn, genoegen moeten nemen met de huidige digitale iPadvorm van oa het Parool en de Volkskrant. Het argument dat de digitale versie op de papieren krant lijkt om de overgang minder groot te maken, rechtvaardigt volgens mij niet de huidige vormgeving.
Het is zeker niet nodig om van elke krant een digitaal muldimediaal interactief klik/slide/schuif-spektakel te maken. Sterker nog, ik ben met de meeste iPadhoogstandjes, zoals Project en Wired, of recent, de Viva, helemaal niet zo blij. In deze apps wordt zo hard geprobeerd om alle mogelijkheden van de iPad te benutten dat dit vaak ten koste gaat van de content zelf. Niet zelden heb ik het gevoel te verdwalen in een dergelijk tijdschrift of moet ik zo vaak klikken op verschillende nummertjes of plaatjes, dat het lezen van de content een tijdrovende zaak is geworden. Zijn we na al die jaren er eindelijk over uit dat een website zo min mogelijk clicks moet hebben, beginnen we bij de iPad weer van voren af aan.
De lezer en de content die past bij zijn/haar interesse horen inderdaad op de eerste plaats te staan bij het ontwerpen van een digitale versie van de krant. Ik hoef niet te zien waar een artikel zou staan wanneer het op papier staat, ik wil graag het artikel lezen. Daarnaast hoef ik niet meer elk artikel binnen te krijgen, maar alleen datgene waarin ik geïnteresseerd ben. En dat alles in een heldere, simpele opmaak die ook voor de niet zo digi-minded prima te bedienen is. Simpel toch ;)?
Mooi stukje tekst Erwin! Ik deel je mening. Vooral het feit dat er geen verschil is tussen een digitale krant en de iPad versie, daar erger ik me mateloos aan. Heb je niet de know how om er een mooie app rond te bouwen, doe het dan niet de iPad heeft zoveel mogelijkheden. Dat ze de krant inscannen en gewoon zo presenteren maakt duidelijk dat ze in Europa nog niet geloven in een digitale versie. Er zijn een aantal uitzonderingen. Ik schreef er laatst ook een stuk over. op De Wereldverzamelaar. Lees het en laat me weten wat je er van vind.
Jonas