Navigation
Twitter
Flickr
Twittercounter
Reacties
« Hoe Wehkamp klanten kaapt | Main | Facebook: het zijn niet de links, maar de mensen die internet verbinden »
Thursday
Apr222010

Stel nu eens dat de uitgever gelijk heeft ...

Mizzi van der Pluijm, de directeur van uitgeverij Contact, haalde onlangs in NRC Next fel uit naar de mensen die denken dat de wereld van uitgevers op zijn kop gaat door de digitalisering. Ze betoogde dat de rol van uitgevers niet kleiner maar groter wordt. Daar zou ik veel over kunnen zeggen, maar dat doe ik wel een andere keer ;-)

Een ander deel van haar betoog is dat haar eigen ervaring is dat die e-readers eigenlijk helemaal niet fijn lezen. En dat het best eens zo kan zijn dat lezers na aanvankelijk enthousiasme voor nieuwe techniek uiteindelijk weer gewoon mooi gebonden materiaal willen.

Ik denk niet dat ze gelijk heeft, maar laten we die gedachtengang vasthouden. Stel eens dat het niet zo is dat de e-readers en iPads zoals we ze kennen (of gaan kennen) boeken grotendeels gaan vervangen. Stel dat dat mooie papier nooit verloren gaat. Is dat dan een reden om opgelucht adem te halen?

Nee, natuurlijk. Want als mensen straks een iPad of andere touchpad of reader voor mediagebruik gaan inzetten, concurreert dat met de tijd die ze aan lezen van een papieren boek kunnen besteden. En al is zo'n nieuwe mediamachine wellicht geen ding om 30.000 woorden op rij op te lezen, dat ie nieuwe manieren van verhaal vertellen oplevert, is zo klaar als een klontje.

Dat een uitgever niet op zoek gaat naar nieuwe vertelvormen, maar voornamelijk kijkt naar verse verpakking van de aloude vorm, daar snap ik niks van. Een uitgever moet in verhalen doen, niet in boeken. Als je die keuze hebt gemaakt, serveer je de e-reader of iPad niet af, maar ga je juist op zoek naar welke vorm voor welk verhaal op welk apparaat in de toekomst wel kan werken.

Reader Comments (20)

Laat Mizzi nog maar wat boompjes omhakken voor haar boeken, gaan wij verhalen vertellen. In welke vorm dan ook.

Stuitend die behoudendheid. Biedt gelukkig allemaal kansen :-)

April 22, 2010 | Unregistered CommenterNiels Aalberts

Weet je wat ik het meest jammer vind? Dat er een mate van versplintering ontstaat door alle nieuwe uiting mogelijkheden. Waar voorheen ziel en zaligheid gelegd kon worden in een boek zie je nu dat er door DRM issues of botweg concurrentie problemen ver weg van ons zicht er groepen uitgesloten worden.
Dit is met telefoon apps, met boeken, met muziek (ik gebruik geen iTunes bijvoorbeeld!) en nu dus ook weer met uitgeverijen en e-readers.

Het is net als de digitale filmpjes revolutie.. het heeft ons veel gebracht en het is fantastisch dat je waar ook in de wereld kan streamen en casten maar het heeft ook een enorme verarming in kwaliteit en inhoud teweeg gebracht.

Ben bang dat de "boekenmarkt" ook die kant op gaat...

Maar goed, let history judge :)

Verder leuk stuk..
Menno

April 22, 2010 | Unregistered CommenterMenno Drenth

Je ziet maar weer: Outside-the-box denken is niet voor iedereen weggelegd.

April 22, 2010 | Unregistered CommenterFred Zelders

Ik hou van boeken, en het leest inderdaad lekker. Al komt dat wellicht omdat ik het al een kleine 35 jaar gewend ben. Toch denk ik dat boeken nog wel een paar decennia gedrukt zullen worden. Zeker als de prijzen redelijk zijn. Laatst ReWork gekocht voor €13,82 bij Amazon.de. Goedkoper dan een CD! ;-)

Maar dat uitgevers inderdaad alleen kijken naar de letters en de uitgave en niet nadenken over de nieuwe mogelijkheden van de techniek om een verhaal te verrijken is ongelofelijk. Ik zie iedereen in het boekenvak bruizen van ideeën over de iPad, de ereader, etc. Behalve de uitgever, die ziet kennelijk spookbeelden van lege magazijns voor zich. Zonde want ik weet zeker dat driekwart van de research of voorbereiding van een boek verloren gaat omdat er maar 280 pagina's in een gebonden uitgave van €19,95 gaan. En toch zal veel van die extra informatie waarde hebben voor de lezer.

April 22, 2010 | Unregistered CommenterMartijn Verver

@martijn Ik hou ook van het fysieke boek en zie dat ook niet snel verdwijnen. Maar ik koop ook nog cd's, kom daar nog maar eens om dezer dagen ;-)

April 22, 2010 | Unregistered Commentererwin blom

Waarom wordt er toch zo stellig in termen van "vervangen" gesproken. Hoe groot is die kans eigenlijk? Is het theater vervangen door de film? De film door de tv en de tv weer door internet? Het lijkt er meer op dat allerlei media door en naast elkaar worden gebruikt. Er verdwijnt wel eens wat (rooksignalen, telex, telegram) en functies veranderen maar merkwaardig genoeg verdwijnt er niet zoveel op mediagebied.

April 22, 2010 | Unregistered CommenterPiet Bakker

@piet Natuurlijk ben ik het eens dat media door elkaar heen gebruikt worden. Maar als er meer bij komt en de tijd blijft hetzelfde, dan kan dat toch niet anders dan invloed hebben? Bijvoorbeeld, ik lees wel degelijk steeds minder in mijn krant ten faveure van internet en het moment van opzeggen begint langzaam maar zeker te naderen. En dat vervanging wel kan optreden, heeft de muziekindustrie laten zien. Vinyl is wel degelijk grotendeels verdwenen (niet helemaal, maar toch) en de cd is danig op zijn retour. Waarom zou dat bij het lezen van teksten niet kunnen gebeuren?

April 22, 2010 | Registered CommenterErwin Blom

Hoewel ik denk dat er zeker een grote markt voor tijdschriften, kranten (of iig nieuws) en (actuele) non-fictie is in digitaal verrijkte vorm, is de literaire roman hier minder voor geschikt. Het blijft toch gewoon het verhaal, in die precieze bewoordingen, dat het boek maakt. De uitgave kan daar zeker wat aan toevoegen, wat leesbaarheid betreft. Bij de e-readers is dit niet mogelijk, want hoewel het lettertyp op een leesbaarder stand kan, offer je daar wel meteen iedere opmaak en bladspiegel voor op, die juist zoveel uitmaken in de leeservaring (en ja, ik heb zo'n ding). De postmodernen hebben wel dingen toe proberen te voegen, maar in 99% van de gevallen is het overbodig of zelfs storend (bijv. Dis van Marcel Möring).

Daarnaast was de uitvinding van de fiets al een reden dat er minder gelezen zou gaan worden, daarna kwam hetzelfde verhaal over de radio, auto, tv en internet, en toch worden er het laatste decennium meer boeken verkocht dan ooit. Ik denk dat de iPad en andere slates, en in mindere mate de e-reader, hoogstens zullen zorgen dat de lezers die er nu zijn (niet iedereen leest nu eenmaal evenveel) op meer plekken en tijden gemakkelijk toegang hebben tot hun boekenkast.

Voor de mensen die nu reageren "ik lees nu toch echt minder dan vroeger": dat klopt, en na je vijftigste/zestigste ga je weer meer lezen, vraag maar aan je ouders/kinderen. Toen ik jong(er) was was ik een van de weinigen die lazen in de klas, toen mijn moeder jong was was zij dat ook. Niet iedereen leest, zeer weinig mensen lezen veel.

En over out-of-the-box-denken gesproken: de box is eerder dat nieuwe media oude media gaan vervangen, lees alle blogs/essays/schotschriften maar na over dit onderwerp van de afgelopen tweehonderd jaar.

April 22, 2010 | Unregistered CommenterFolco de Jong

@folco Maar ik hoop toch niet dat je beweert dat er de afgelopen 15 jaar niets is veranderd in de wereld der media ;-) En ik denk dat dit nog heel erg het begin is. Maar voor de goede orde: aan mij zal het niet liggen. Ik koop boeken, tijdschriften en cd's. En toch, en toch.

April 22, 2010 | Registered CommenterErwin Blom

De ereader of iPad zal niet het boek kunnen vervangen, om de simpele reden dat papier gewoon een aantal functies heeft die nieuwe tools hooguit kunnen proberen te imiteren, maa r niet kunnen vervangen, zie ook de paper Hamlet's Blackberry hierover.

De ereader en iPad moeten dus meer bieden dan alleen het experience wat we kennen van een boek, waarbij het nog de vraag is of het wel een boek blijft, of dat het een compleet andere beleving wordt met andere randvoorwaarden voor consumptie.

April 23, 2010 | Unregistered CommenterRick Mans

Mizzi heeft bijzondere voorspellende gaven als zij 5 jaar vooruit kan kijken. Kijk eens 1 jaar terug, geen e-books (op relatief grote schaal) in Nederland, geen iPad, enkel geruchten. En spoel dan eens 5 jaar door naar 2015. Wie weet waar we dan staan? Gevaarlijke uitspraak, voor haar uitgeverij dan. Zie hier een andere kant (beschrijving) van die zelfde bijeenkomst: http://www.mobypicture.com/user/boezeman/view/6367264

Het gaat om verhalen en auteurs. Niet om boek, e-books, e-readers of iPads. Wie weet waar we over 5 jaar op lezen en in welk formaat? En of fysiek dan nog bestaat en wat de marktaandelen zijn?

Ik ben zo blij dat ik bij een uitgeverij werk die het van de totaal andere kant aanvliegt. En nee, dan is het voor ons nog niet makkelijk. Maar wel een uitdaging die we graag aan gaan!

April 23, 2010 | Unregistered CommenterTimo Boezeman

@rick Mensen zeiden ook dat de ervaring van de elpee-hoes zo belangrijk was, dat het volgen van de door de artiest bepaalde volgorde van een cd zo belangrijk was. Niemand heeft meer een hoes in handen en nummers gaan per stuk. Ik zou er niet zo zeker van zijn, mij maakt het namelijk niet uit of de letters van een scherm of een papier komen. Hoewel: handig dat ik in donkere omstandigheden ook kan lezen en dat ik de letters groot kan zetten bij ontbreken van een leesbril ;-)

April 23, 2010 | Registered CommenterErwin Blom

@Erwin Natuurlijk beweer ik niet dat er op het gebied van de media veranderingen gaande zijn, zoals dat (in versnellend tempo) al gebeurt vanaf de eerste radiouitzending. Maar als je naar de boekenmarkt kijkt is die (buiten economische recessies) alleen maar gegroeid. Stieg Larsson en De vliegeraar worden gelezen door mensen die al 5 jaar geen boek in handen hadden gehad.
De "enorme" verkoop van e-readers afgelopen jaar viel mij eigenlijk nogal mee/tegen: als een nieuwe technologie al 10 jaar bestaat/geruchten brengt, en er komt eindelijk een betaalbare, niet al te crappy, uitvoering op de markt, dan is het niet vreemd dat de mensen die niet al een iliad hadden gekocht maar wel zaten te wachten er in de eerste maanden eentje kopen. Ik ben benieuwd hoe het inmiddels met de verkopen gesteld is, het zou me niet verbazen als die al flink aan het zakken zijn.

Dit gezegd hebbende ben ik als boekhandelaar natuurlijk wel bezig met de ontwikkelingen. Zodra het mogelijk is zullen we een verkooppunt in de winkel maken voor e-boeken. Want uiteindelijk is wat de kleine boekhandel levert niet een boek, maar de keuze van een boek. Leg de gemiddelde klant een aanbiedingsfolder van een uitgeverij voor en hij zal schrikken van het overaanbod, laat vervolgens de stapel aanbiedingen van alle uitgevers zien van 1 aanbieding, en vertel vervolgens dat er 3 aanbiedingen per jaar zijn. Dit zijn dan alleen nog maar de boeken die door uitgevers om wat voor reden dan ook worden uitgegeven. Klant barst in tranen uit en moet getroost met een kopje verse espresso.
Stel je voor dat iedereen zijn boek in e-pub/pdf op het internet kan smijten en er geld voor vragen. Natuurlijk zullen er af en toe goede boeken naar boven borrelen, maar de lezer zal altijd hulp nodig hebben bij de keuze. Hopelijk kan de boekhandel genoeg met de tijd meegaan om daar mee te kunnen helpen.

April 23, 2010 | Unregistered CommenterFolco de Jong

@Timo: Dank voor de snapshot.

Jammer dat Contact zo in het nieuws komt. Als auteur verbonden aan het fonds word ik hier een beetje onrustig van. De twee bundels poezie die ik bij de uitgeverij heb uitgegeven zijn inmiddels niet meer leverbaar, maar ik zou graag zien dat ze ooit nog eens als ebook beschikbaar komen.
Zelf ben ik druk aan het experimenteren met flash om nieuw werk vorm te geven, en voor 'publicatie' denk je dan in eerste instantie niet aan een uitgeverij.

Blijft dat deze losse quotes van Mizzi van der Pluijm wel goed weergeven hoe er al een aantal jaar binnen de klassieke boekenuitgeverij gedacht wordt over digitaal. Voor velen is nog steeds het hebben van een webshop het bewijs dat ze (echt wel!) vooruit willen. Overigens, Contact geeft al wel ebooks uit. Maar met mijn bibliotheekpet op zou ik ook graag de minder populaire titels beschikbaar zien komen, om over de backlist nog maar te zwijgen.

April 23, 2010 | Unregistered CommenterMaurice Buehler

@Maurice Graag gedaan. Het geeft een vollediger beeld dan de NRC schetst. Misschien ook wel wel een scherper beeld.

Wat ik ook hier nogmaals wil benadrukken is dat dit niet 'het standpunt van de uitgeverijen' is. Het is wel een beeld wat je bij veel uitgeverijen ziet, maar er zijn er wel degelijk ook een aantal bezig om nieuwe wel die publicatievormen, uitgeefmodellen, social media, etc. op dit moment uit te proberen, te implementeren en te verwerken in strategieën en meerjarenplannen. Daar zie je als buitenstaander misschien nog niet altijd iets van. Maar dat betekent in ieder geval niet dat 'de uitgeverijen' hier nog niet aan willen en het 'over vijf jaar wel zien'.

April 23, 2010 | Unregistered CommenterTimo Boezeman

Van der Pluijm met haar opsomming van halve waarheden en vreemde suggesties dient maar één doel: Uitgevers willen het eBoek weren.
Dat zij in haar voorspellende toespraak het iPad aanhaalt om de belangrijkheid aan te tonen (de leesfunctie van iPad kwam pas na 1 uur ter sprake) geeft aan dat zij er helemaal niets van begrepen heeft: met een iPad kun je inderdaad lezen, net zoals van een beeldscherm van een PC, maar het is geen eReader.
Vervolgens geeft zij aan dat ze bij Contact al 6 jaar met eReaders werken " maar het leest domweg niet zo lekker"..Ik heb een eReader waarmee ik in de volle zon heerlijk kan lezen, maar een papieren boek leest dan niet zo lekker.
Elke week komt er wel een nieuw type eReader op de markt, zou dat komen omdat ze domweg niet zo lekker lezen?
Welnee, de jongens en meisjes van eReader poducenten luisteren naar hun klanten en passen hun product aan. Dat is iets waar ze in de uitgeverswereld niets van moeten hebben.
Dure eBoeken? in USA kosten eBoeken soms 9,99 dollar en daar krijgt de webshop 70% van, waarom, Mizzi, komen er zoveel webshops bij denk je?

April 23, 2010 | Unregistered CommenterTim

Nog even over 'vervanging', een begrip dat ook door anderen met graagte wordt gebruikt. Misschien is het een optie, maar mijns inziens niet de meest voor de hand liggende. Ik noemde de voorbeelden van theater, film en tv omdat die voorspellingen destijds vaak gedaan zijn. Ted Turner (CNN) zei in 1981 dat hij kranten nog 10 jaar gaf (in 2006 zei hij dat overigens nog eens).

Kern van de redenering is dat de functie van 'snel actueel nieuws leveren' veel beter door andere media kan worden vervuld. Klopt. Dat doen radio, tv, teletekst en internet allemaal veel beter.

Maar als dat het belangrijkste is wat kranten zouden doen, waren ze al jaren geleden uitgestorven - dan hadden ze de radio al niet overleefd (de uitgevers waren daar ook erg bang voor en regelden het zo dat het ANP geen actueel nieuws mocht uitzenden).

Dat zou betekenen dat kranten kennelijk ook andere functies voor lezers hebben - anders dan snel actueel nieuws brengen.

Wat wel zo is dat nieuwe generaties met andere media zijn opgegroeid, en dus andere voorkeuren hebben. Het is waarschijnlijk meer het gevolg van andere generatie dan vervanging.

April 23, 2010 | Unregistered CommenterPiet Bakker

Piet, even over de kranten, waar leidt de voortdurende afname van de verkochte papieren kranten (en tijdschriften overigens) zoals jij die recent schetste volgens jou dan toe? Afnemende belangstelling voor en daarmee afnemend belang van de krant, lijkt mij. De plaat is ook niet verdwenen, maar is nog maar marginaal van belang. En ik vind persoonlijk wel dat er sprake is van een vervanging als de ene generatie zijn nieuwsgaring bij het ene medium haalt en de volgende generatie bij het andere. Dan heeft de consument over tijd de ene bron voor de andere vervangen. Maar op zijn minst is er een grote verschuiving aan de gang, daar zullen we het toch over eens zijn ;-)

April 23, 2010 | Registered CommenterErwin Blom

Ik hanteer nogal een strikte definitie van vervanging: dat mensen het ene medium inruilen voor het andere. Als je nooit een krant gelezen hebt en je nieuws nu vooral van internet haalt is dat geen vervanging, da's ander mediagebruik.

Dat er minder kranten verkocht worden (jaarlijks -3% in Nederland) is een feit, waar wij over praten is waar het door komt. Het wordt nu een beetje technisch - en een beetje speculatief omdat gegevens niet altijd duidelijk zijn.

Die 3% verlies die we zien is het netto resultaat. Er gaat veel meer vanaf (opzeggingen, overlijden, verhuizen, eind proefabonnement) en er komt nog steeds bij (nieuwe abos). Het eerste noemen uitgevers de 'churn'. Die churn zien we nooit omdat alleen het netto effect gerapporteerd wordt maar hij zou best in de buurt van de 10% kunnen liggen.

Uit gesprekken met uitgevers blijkt dat die churn eigenlijk nauwelijks verandert. Wat wel verandert zijn de nieuwe lezers/abos. Dat loopt sterk terug en wordt moeilijker om te realiseren (telemerketing bv si extreem ineffectief geworden, straatverkoop - veel door Parool en Telegraaf gedaan - is iets beter maar ook moeizaam).

Dat betekent dat het probleem dus vooral de ontbrekende aanwas is - veel meer dan de traditionele wegloop (alhoewel die wel toeneemt).

Vandaar mijn analyse dat vervanging niet de belangrijkste oorzaak was.

April 24, 2010 | Unregistered CommenterPiet Bakker

Beetje mosterd na de maaltijd, maar wil toch nog graag reageren.

Mooi voorbeeld van hoe er gedacht wordt in het traditionele boekenvak. Vanaf een afstand bedenken wat goed is voor de eindgebruiker en vooral niet openstaan voor innovatie.

Soortgelijke defensieve geluiden zijn (waren) te horen in de discussie rond de vaste boekenprijs, buitenlandse boeken, schoolboeken. et cetera. En dat terwijl er voor zowel uitgever als boekhandel ontzettend veel kansen zijn. Bijvoorbeeld door bestaande content aan te passen en/of te verrijken voor nieuwe dragers. Er is genoeg beschikbaaar, lijkt me.

Opmerkelijk overigens dat een uitgever van hetzelfde moederbedrijf als www.eboook.nl dergelijke uitspraken doet.

April 27, 2010 | Unregistered CommenterJosK

PostPost a New Comment

Enter your information below to add a new comment.

My response is on my own website »
Author Email (optional):
Author URL (optional):
Post:
 
Some HTML allowed: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <code> <em> <i> <strike> <strong>