De echte groten krijgen iedereen stil
Friday, May 14, 2010 at 6:47PM Er wordt de laatste tijd veel geklaagd over het publiek. Het publiek van concerten dat teveel door optredens heen kletst, bijvoorbeeld. Of aanwezigen op een evenement die al twitterend teveel commentaar leveren, bijvoorbeeld. Of aanwezigen bij een film die zich niet koest zouden houden, bijvoorbeeld.
De bal wordt bij het publiek gelegd. Mensen zijn onbeschoft, tonen geen respect voor de uitvoerenden en de uitvoering.
Volgens mij is er ook een andere kant van het verhaal. Natuurlijk, ik ben ook voor respect en als ik praten wil ga ik dat niet voor de neus van een singersongwriter doen. Maar toch, maar toch. Zou de uitvoerende ook niet wat meer de hand in eigen boezem moeten steken? Is het niet ook een beetje zo dat ze zich af moeten vragen of hun eigen performance wel goed genoeg is? Moeten ze niet ook inzien dat de mensen zich gaan roeren omdat ze onvoldoende boeien?
3 voorbeelden.
* Film. Ga naar een horror filmfestival en er wordt gejoeld en geschreeuwd en gescholden. Tot de echte goeie films langskomen. Dan eist het doek alle aandacht op.
* Spreker. Het fenomeen 'backchannel' is relatief nieuw. Mensen die in de zaal op een congres of seminar laten weten wat ze van het gebodene vinden. Ik herinner me een Mobile Monday waarop een dame van de NS een slechte presentatie hield en op het 'backchannel' in mootjes werd gehakt. Er waren mensen die vonden dat dat niet kon. Maar toen Gerd Leonhard het podium betrad en het publiek met zijn verhaal bij de lurven pakte, viel het backchannel stil, anders dan huldebetuigingen.
* Muziek. Op de Tribute To Arjen Grolleman trad Solo op. Prima artiest. Maar hij raakte enorm gefrustreerd toen hij het publiek niet stil kreeg en tegen de aanwezigen begon te schreeuwen. Vervelend voor degenen die wel luisterden en uiteindelijk zonder effect. Even later stond ook Marc Almond alleen op het prodium. In korte tijd had hij de aanwezigen aan zijn lippen. Wie bij Solo nog kletste, hield bij de man van Soft Cell zijn mond.
Mijn conclusie: de echt groten krijgen iedereen stil. Ik ben natuurlijk voor beschaafd gedrag, maar het kan geen kwaad als de geplaagde 'bühnedieren' zich afvragen of het gedrag van het publiek ook iets over hun performance zegt.

Reader Comments (18)
Tijdens het lezen van je blogpost heb ik er niet een keer doorheen gepraat of getwitterd :-)
@michel ;-)
Natuurlijk, je hebt een punt. Maar toch denk ik dat dit maar een heel klein deel van het verhaal. Het probleem bij concerten waar gesproken wordt is, volgens mij, niet dat de artiest niet genoeg kan boeien maar dat het publiek is gekomen voor iets anders. Dat is tenminste mijn ervaring bij de rumoerige concerten die ik het afgelopen jaar bezocht. Zaten absolute parels tussen (Roy Santiago bijvoorbeeld in het café van Het Paard in Den Haag), waar de artiest echt groot was maar de mensen niet stil kreeg. Die mensen kwamen niet voor een prachtig optreden. En daar kunnen zelfs doe groten van jou niet tegenop. Helaas.
Bleren.....
Wat ik misschien nog wel erger vind en hier niet teruglees is het meebleren: soms niet alleen het refrein, nee ALLE liedjes. Ik erger me dan groen en geel. Ik kom voor de artiest en niet voor het gebler. Hoe beter men de artiest vind hoe harder er mee geblerd wordt. Leuk woord dat bleren eigenlijk ;-) Helaas wordt dit maar al te vaak aangemoedigd door de artiest, voor even is dat dan wel leuk, maar daarna moeten ze dan ook echt ophouden.......
@theo Dan moeten de programmeurs zich afvragen of ze hun werk goed doen, toch?
@doris Daar heb ik ook een hekel aan, eens ;-)
Ik volg je betoog en ben het in principe eens met conclusie en kop. Tegelijkertijd is er de waarheid die Theo noemt: het loopt bij sommige shows de laatste tijd echt uit de spuigaten uit. Bij zowel Midlake als Mumford & Sons in Tivoli onlangs konden de supports nauwelijks boven het geroezemoes uitkomen. Niet overdreven, en het waren geen lullige of bizar slechts voorprogramma's (integendeel!). M&S bewees daarna je stelling: binnen 1 minuut was het stil en stond Tivoli spreekwoordelijk op z'n kop van pure bewondering.
Toch begrijp ik de recente aandacht voor dit fenomeen wel: het geouwehoer van Nederlands publiek (vooral met een zaal vol baby boomers is mijn ervaring...) moet soms echt expliciet aan banden worden gelegd.
@niels Maar zegt het publiek daarmee dan niet impliciet (of juist expliciet) 'doe ons geen voorprogramma'? Misschien moeten concerten wel anders?
@Erwin, ben het op dit punt niet met je eens. Mijn ervaring bij concerten is dat mensen vaak stil worden als ze iets herkenbaars voorgeschoteld krijgen. Niet per se als er kwaliteit geleverd wordt.
Je kan het treffen dat er tijdens magistrale optredens keihard gepraat en gelachen wordt. Vaak omdat muziek even 5 minuten van je totale aandacht nodig heeft om je mee te slepen. Dat zegt niet dat de muziek in die minuten niet boeiend is, maar wel dat het vereist dat je aan de sfeer went en je jezelf moet openstellen. Dat gaat niet luid lullend over wat er gisteren op TV was of hypotheekrente.
Het praten tijdens concerten is overigens ook een typisch Nederlands 'probleem' heb ik mij laten vertellen. Het lijkt een soort arrogantie tegenover de artiest: "Wij lullen net zo lang tot jij met iets komt dat wij apprecieren."
Het zal zeker zo zijn dat in sommige gevallen mensen gaan kletsen omdat de muziek niet overtuigt. Maar dat is juist het dilemma van de artiest tijdens een dergelijk optreden: "ben ik nou zo slecht.. of zijn jullie zo asociaal?" Lijkt me erg frustrerend als je op een podium staat en komt de kwaliteit van het optreden niet ten goede.. zeker niet voor beginnende artiesten.
Misschien moeten concertzalen wel anders. :)
"Het praten tijdens concerten is overigens ook een typisch Nederlands 'probleem' heb ik mij laten vertellen."
In de jaren 80 was Nederlands publiek muisstil. Echt perfect concertpubliek. Ierse concertbezoekers echter praten toen al en nu nog steeds hard en continu, en gaan om de 10 minuten bier halen. Love me some Irish, maar als concertpubliek zeer irritant.
Zelf herken ik het bij presentaties. Bij de echt fantastische sprekers is de hele zaal muisstil en hangt aan de lippen van de spreker.
Waarbij ik zelf nog wel eens heb dat een deel van de zaal andere dingen zit te doen. Ik had de conclusie al getrokken dat dit aan mijn manier van presenteren ligt. Storytelling hoor ik op dit moment veel. Enkele voorbeelden tijdens een een evenement van 2,5 dag heb ik gezien dat de mensen met een verhaal luisteraars hebben.
@doris meebleren met liedjes vind ik heerlijk. Maar ik kan ook genieten van het luisteren naar de artiest.
Zelf merk ik altijd een groot verschil als ik in een Nederlandse, Belgische of Duitse concertzaal sta. En in Nederland wordt gewoon veel meer gekletst ook bij dezelfde artiest (zelf al meegemaakt). Ik woon dicht bij de grens dus de keuze voor Brussel of Keulen is bij mij echt niet zo moeilijk. Al speelt ook mee dat ik nu eenmaal veel langer onderweg ben naar Amsterdam :-)
In alle gevallen vind ik wel dat pratende mensen er niet bij stil staan dat andere aanwezigen het misschien wel interessant of mooi vinden. En die kunnen alles minder goed verstaan door de pratende mensen. Dus ik blijf erbij: vind je iets niet interessant en voel je de behoefte om te praten, ga dan gewoon (even) weg. Zodat de wel-luisterenden het wél kunnen verstaan.
Op zich ben ik het met je argumenten eens. Het publiek zal sneller stil zijn als er goede kwaliteit aangeboden wordt. Vooral voor presentaties vind ik dit gelden.
Alleen bij concerten zie ik wel vaak dat vooral in het voorprogramma gepraat wordt, en daarna niet meer. En dat terwijl het voorprogramma best wel kwaliteit heeft, maar niet herkent wordt door het publiek (zoals Jesse ook opmerkt). Vaak is het zo dat ongeveer de helft van de zaal staat te praten, terwijl het andere deel juist wel aandachtig staat te luisteren omdat ze het wel kunnen waarderen. En dat vind ik dan erg jammer, omdat je toch vooral voor de muziek naar een concert komt ;)
Wellicht dat het doel van een concertbezoek dan verschuift van 'voor de muziek gaan' naar 'gezellig bij elkaar komen'. Op zich niets mis mee, alleen wel erg jammer dat het ene het andere in de weg ligt.
@Erwin Dat je kunt nadenken over de vorm van concerten en wel/geen support is geen slecht plan. Nooit neerleggen bij wat succesvol/goed was in het verleden en aannemen dat dat nog 40 jaar zo blijft ;-)
Verder herken ik wat Jesse zegt (waarbij ook ik niet zonder zonden ben).
Ik haak graag in @Roy.
De concertbezoeker vindt het gezellig om naar een live show te gaan. Het bijpraten over Gerards nieuwe Mercedes of Jacequeline haar opkomende weeën zijn van belangrijkere aard dan wat een artiest op dat moment op het podium doet.
Met andere woorden: de insteek van het concertbezoek verschuift. Naam, bekend of onbekend, doet er eigenlijk niet toe.
In Engeland, Frankrijk en in meer of mindere mate België worden (weekend)concertbezoekjes voornamelijk gedaan om nieuw talent te ontdekken, om 's maandags te kunnen vertellen aan collega's op werk wat voor briljants ze hebben gemist.
Op een beschaafde manier socializen tijdens een concert, daar is niets mis mee als je het mij vraagt, echter maak ik mij zorgen over het gebrek aan sociale discipline. In de zaal maar ook in de trein durft niemand meer als groep op te staan en te zeggen: "doe is normaal..."
Gisteravond bij Paul Weller in de Effenaar perfect voorbeeld: het middenstuk van het optreden bestond naar mijn bescheiden mening uit veel te lange songs die technisch goed werden gespeeld maar iedere bezieling en soul missen. N.m.m. werd ik daarin bevestigd door de lange rijen bij de bar bij die nummers én het geroezemoes. Je had het idee naar een band te kijken die aan het oefenen waren op hun instrument-vaardigheid en vergaten dat er nog publiek in de zaal was. later speelden ze Jam-nummers, songs met spirit, en was het rustig aan de bar én deed het publiek volop mee. Terwijl Weller solo altijd meer succes heeft gehad in Nederland dan met the Jam!!!
Even op de andere posts: Ik woon zelf aan de Duitse grens en ga dan ook wel eens het Ruhrgebiet in voor optredens. Het Duitse publiek is erg fanatiek, soms té. Als ze ergens fan van zijn is dat in hart en nieren en dat merk je bij optredens. Vergeet ook niet dat Duitsland een groot land is en dat interessante bands vaak alleen het rondje Berlijn, Munchen, Hamburg en Koln doen. Fans moeten dus ver reizen en gaan er dus voor. Terwijl ik in Nederland wel eens hoor dat mensen uit Amsterdam Utrecht al te ver vinden voor een optreden. Ik ben het met Erwin eens dat bands stilte kunnen afdwingen, maar anderzijds zie je bij concerten altijd vriendengroepen die voor de gezelligheid komen en dus kletsen(gezellig is een typisch nederlands woord btw, vandaar dat je dat dus wellicht in andere landen minder meemaakt hi) en dat leidt soms tot een stiefmoederlijke behandeling van het voorprogramma. Maar je ziet gewoon dat uit zo'n groep 1 a 2 personen voor de band komen en de rest voor het biertje meekomt. Anderzijds zorgen al die groepen wel voor volle zalen.
Er zit wat in het punt dat de groten de boel wel stil kunnen krijgen, maar ik vind het ook wat kort door de bocht. Dat betekent namelijk ook dat die paar ongeïntreseerder blèrders/doorleuteraars kunnen bepalen of muziek wel of niet 'groot' is.
Behalve dat het asoiaal is naar een artiest toe (of die nou 'groot' is of niet, je mag er vanuit gaan dat zo iemand zijn best staat te doen), is het ook respectloos naar je medeconcertgangers die wel willen luisteren. Ik heb wel eens meegemaakt dat een groepje gezellig door bleef blaten, ondanks de vraag om stil te zijn, omdat het concert ondertussen begonnen was. Het bleken uiteindelijk medewerkers van het betreffende poppodium te zijn, die zelf geen toegang hadden hoeven betalen en het vooral gezellig vonden om samen biertjes te drinken. Lekker belangrijk wat de rest van het publiek daar van vindt. Ik vind het eigenlijk van dezelfde orde als keihard bellen in een stiltecoupé, ondanks dat medereizigers laten merken hier niet van gecharmeerd te zijn. Als je het zelf maar leuk hebt, hoef je geen rekening te houden met een ander.
Natuurlijk is de situatie van invloed. Een optreden op een poppodium is wat anders dan op een festival of in een volle kroeg en bij een feestende skaband met een dikke blazerssectie is het minder vervelend als er een keer iemand iets zegt en blèrt een groot deel van het publiek mee, terwijl het tijdens het optreden van een verstilde singer-songwriter al storend kan zijn als er een plastic bekertje op de grond valt. Dat er nu veel over te doen is, lijkt me in ieder geval een teken dat er meer mensen zijn die het zat zijn.